Systemy rur wielowarstwowych PEX(polietylen sieciowany) zdominowały współczesne budownictwo dzięki swojej elastyczności, trwałości i odporności na korozję. Jednak nawet najbardziej niezawodna instalacja nie jest odporna na błędy ludzkie lub zdarzenia losowe. Przypadkowe przewiercenie rury podczas montażu listew przypodłogowych, uszkodzenie mechaniczne w trakcie remontu czy skutki gwałtownych mrozów w nieogrzewanych pomieszczeniach to scenariusze, które wymagają natychmiastowej reakcji.

Jako specjaliści Sanitech, przygotowaliśmy profesjonalny poradnik dotyczący technik naprawczych, który pozwoli Ci przywrócić sprawność instalacji szybko, szczelnie i zgodnie ze sztuką hydrauliczną.

Diagnostyka awarii: Jak zlokalizować przeciek w rurze PEX?

Zanim przystąpimy do naprawy, musimy precyzyjnie określić miejsce uszkodzenia. O ile w instalacjach natynkowych sprawa jest oczywista, o tyle w przypadku ogrzewania podłogowego lub rur ukrytych w bruzdach ściennych, sytuacja staje się bardziej skomplikowana.

• Kamery termowizyjne: To najskuteczniejsza metoda bezinwazyjna. Dzięki różnicy temperatur medium grzewczego, na ekranie kamery wyraźnie widać „rozlaną” plamę ciepła w miejscu pęknięcia.

• Wilgotnościomierze: Pozwalają na określenie stopnia nasycenia podłoża wodą, co zawęża obszar poszukiwań.

• Wizualne sygnały: Nagły spadek ciśnienia na manometrze przy kotle lub pompie ciepła przy jednoczesnym braku widocznych wycieków na złączkach to niemal pewny sygnał awarii wewnątrz przegrody.

Metody łączenia rur PEX w sytuacjach awaryjnych

Wybór techniki naprawczej zależy od dwóch czynników: dostępu do profesjonalnych narzędzi oraz miejsca, w którym doszło do awarii (pod posadzką czy w miejscu łatwo dostępnym).

A. Złączki skręcane (zaciskowe) – idealne dla majsterkowiczów

To najprostsza metoda, która nie wymaga specjalistycznej prasy. Złączkę skręcaną (mufę) montuje się za pomocą dwóch kluczy płaskich lub nastawnych.

• Zalety: Brak konieczności posiadania drogich narzędzi, szybkość montażu.

• Ograniczenia: Zgodnie z normami, połączeń skręcanych nie wolno zalewać betonem ani ukrywać na stałe w ścianach. Muszą one pozostać dostępne do ewentualnej rewizji i dokręcenia w przyszłości.

B. Złączki zaprasowywane (Press) – standard profesjonalny

Jeśli uszkodzenie dotyczy rury w podłodze, jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem jest użycie złączek zaprasowywanych (np. systemu Uponor S-Press PLUS lub KAN-therm Press).

• Zalety: Całkowita szczelność i trwałość równa samej rurze. Po zaciśnięciu mufy, połączenie jest nierozłączne i może zostać bezpiecznie zabetonowane.

• Wymagania: Niezbędna jest zaciskarka (ręczna lub elektryczna) z odpowiednimi szczękami (najczęściej typ U, TH lub H, zależnie od systemu).

C. Złączki wtykowe (Push) – błyskawiczny ratunek

To nowoczesne rozwiązanie (np. system Uponor RTM), gdzie rurę po prostu wsuwa się do złączki do momentu usłyszenia charakterystycznego „klik”.

• Zalety: Najszybszy montaż na rynku, brak jakichkolwiek narzędzi poza nożycami.

Złączka naprawcza (Mufa) – Twój najlepszy przyjaciel

W ofercie Sanitech często rekomendujemy tzw. mufy naprawcze. Czym różnią się od zwykłych złączek?

Często przy uszkodzeniu (np. przewierceniu) musimy wyciąć fragment rury. Zwykła, krótka złączka może nie wystarczyć, by „sięgnąć” obu końców bez naciągania instalacji. Specjalistyczne mufy naprawcze charakteryzują się nieco dłuższym korpusem, co ułatwia pracę w ciasnych przestrzeniach, takich jak wykuta dziura w posadzce.

Narzędzia, bez których naprawa się nie uda

Nawet najlepsza złączka zawiedzie, jeśli rura zostanie przygotowana niestarannie. W Sanitech kładziemy nacisk na trzy kluczowe akcesoria:

1. Nożyce do rur PEX: Gwarantują prostopadłe cięcie. Użycie brzeszczotu lub noża do tapet pozostawia poszarpane krawędzie i opiłki, które mogą uszkodzić uszczelki O-ring wewnątrz złączki.

2. Kalibrator z fazownikiem: To najważniejszy krok. Po ucięciu, rura jest lekko spłaszczona. Kalibrator przywraca jej idealnie okrągły kształt, a zintegrowany fazownik ścina krawędź wewnętrzną. Brak kalibracji to najczęstsza przyczyna wycieków – ostra krawędź rury po prostu przecina lub wypycha gumowe uszczelki podczas wsuwania złączki.

3. Klucze płaskie/Zaciskarka: Dobrane do wybranej technologii łączenia.

Naprawa „Krok po Kroku”: Przewiercona rura w podłodze

1. Odcięcie wody i zrzut ciśnienia: To oczywisty, ale kluczowy etap.

2. Odkucie miejsca awarii: Musisz uzyskać co najmniej 15-20 cm swobodnej rury, aby móc nałożyć złączkę i operować narzędziami.

3. Cięcie: Usuń uszkodzony fragment rury. Jeśli otwór po wiertle był mały, wystarczy jedno cięcie. Jeśli rura jest poszarpana, wytnij fragment o długości ok. 2 cm.

4. Kalibracja i fazowanie: Włóż kalibrator do obu końców rury i wykonaj kilka obrotów. Upewnij się, że krawędzie są gładkie.

5. Montaż złączki: Wsuń złączkę na rurę. W przypadku systemów Press, sprawdź w okienku inspekcyjnym, czy rura doszła do samego końca.

6. Zaciskanie: Użyj prasy lub kluczy.

7. Próba szczelności: Przed ponownym zabetonowaniem otworu, napełnij układ i obserwuj złącze przez minimum 30-60 minut pod ciśnieniem roboczym.

Tabela: Porównanie technologii naprawczych

Najczęstsze błędy – jak ich uniknąć?

• Brak kalibracji: Jak wspomniano, to „grzech główny” instalatorów-amatorów. Prowadzi do podwinięcia się uszczelek i nieszczelności, która może ujawnić się dopiero po kilku dniach.

• Zanieczyszczenia: Piasek lub pył z kucia betonu dostający się do wnętrza rury może uszkodzić głowice baterii lub zawory w kotle. Zawsze zabezpieczaj końce rur taśmą podczas kucia.

• Niewłaściwy rozmiar: Pamiętaj, że PEX występuje w różnych średnicach (16, 20, 25, 32 mm) i różnych grubościach ścianek (np. 16x2.0 vs 16x2.2). Złączka musi być idealnie dopasowana do konkretnej rury.

Podsumowanie

Awaria rury PEX to stresująca sytuacja, ale dzięki nowoczesnym systemom złączek naprawczych, jej usunięcie jest możliwe nawet w kilkanaście minut. Pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest nie tylko sama złączka, ale przede wszystkim staranne przygotowanie końcówek rur za pomocą kalibratora.