Kategorie

Kategorie

Kategorie blogów

Kategorie blogów

Zastosowanie zaworów strefowych w dużych domach jednorodzinnych

Blog

Dom o powierzchni 250 czy 300 m² rzadko jest jednolity. Parter z podłogówką, piętro z grzejnikami, gabinet nad garażem, pokoje gościnne używane kilka razy w roku i do tego zasobnik ciepłej wody. Ogrzewanie wszystkich tych przestrzeni jednym obiegiem z jedną temperaturą i jednym harmonogramem to prosta droga do przegrzanych pokoi i wysokich rachunków. Zawór strefowy pozwala podzielić instalację na niezależne części i sterować nimi osobno. Wyjaśniamy, gdzie ma największy sens i jak go poprawnie zastosować.

Czym jest zawór strefowy

Zawór strefowy to zawór z napędem elektrycznym, który otwiera lub zamyka przepływ do określonej części instalacji — strefy. W odróżnieniu od zaworu mieszającego nie reguluje temperatury płynnie, tylko pracuje dwustanowo: przepływ jest albo kierowany do strefy, albo nie.

Spotyka się dwa typy:

  • dwudrogowy — otwiera lub zamyka jeden obieg,
  • trójdrogowy — przełącza przepływ między dwoma kierunkami, np. między ogrzewaniem domu a ładowaniem zasobnika c.w.u.

Przykładem konstrukcji trójdrogowej jest zawór strefowy 1" GW 230 V NovaZone Taconova: przełączenie trwa ok. 20 sekund, przepływ sięga 8800 l/h, a zawór ma dźwignię do obsługi ręcznej oraz mikroprzełącznik sygnalizujący położenie krańcowe. Do mniejszych obiegów stosuje się wersję 3/4" o przepływie 6400 l/h. Oba modele znajdziesz w kategorii zawory strefowe.

Gdzie zawory strefowe sprawdzają się najlepiej

1. Priorytet ciepłej wody użytkowej. Najczęstsze zastosowanie zaworu trójdrogowego. Gdy temperatura w zasobniku c.w.u. spada, sterownik przełącza zawór i cała moc źródła ciepła trafia do wężownicy zasobnika. Po naładowaniu zawór wraca na obieg grzewczy. Dzięki temu nie potrzeba drugiej pompy, a kąpiel nie konkuruje z ogrzewaniem domu.

2. Podział pięter. Parter, na którym mieszkańcy spędzają dzień, i piętro z sypialniami mają inne potrzeby. Osobne strefy pozwalają ogrzewać sypialnie dopiero wieczorem, a parter przez cały dzień.

3. Pomieszczenia używane okresowo. Pokoje gościnne, gabinet, pracownia czy mieszkanie dla rodziny w części domu. Strefa wyłączona przez większość czasu utrzymuje jedynie temperaturę ochronną.

4. Dobudowy i rozbudowy. Nowa część domu, zimny ogród czy ogrzewany garaż często mają inną charakterystykę cieplną. Własna strefa pozwala dopasować sterowanie bez przebudowy całej instalacji.

5. Grzanie i chłodzenie. W domach z pompą ciepła zawór trójdrogowy przełącza obieg np. między podłogówką a klimakonwektorami.

Zawór strefowy, mieszający czy siłownik na rozdzielaczu?

To trzy różne narzędzia i warto je rozróżniać:

  • zawór strefowy — włącza lub wyłącza całą strefę albo przełącza kierunek przepływu,
  • zawór mieszający z napędem — reguluje temperaturę zasilania strefy, np. według krzywej grzewczej, jak w grupie pompowej DN 25 z mieszaczem M3-180 Regumat,
  • siłownik termoelektryczny na rozdzielaczu — steruje pojedynczą pętlą lub pomieszczeniem w obrębie strefy podłogowej, zob. siłowniki termoelektryczne.

W dużym domu najczęściej pracują wszystkie trzy jednocześnie: zawory strefowe dzielą instalację na obiegi główne, mieszacze dbają o temperaturę zasilania, a siłowniki — o komfort w poszczególnych pokojach.

Projekt kotłowni dla kilku stref

W domu z kilkoma strefami wygodnym rozwiązaniem jest rozdzielacz z gotowymi grupami pompowymi. Rozdzielacz Regumat na 4 obiegi Oventrop obsługuje przepływ do 4 m³/h, co przy różnicy temperatur 20 K odpowiada mocy ok. 95 kW. Na nim montuje się grupy z mieszaczem dla podłogówki oraz grupy z nastawą stałą F-180 dla grzejników. Zobacz kategorie rozdzielacze do grup pompowych i grupy pompowe.

Zawór strefowy montuje się wtedy tam, gdzie potrzebne jest przełączanie kierunku — przede wszystkim na wyjściu ze źródła do zasobnika c.w.u. — lub na odgałęzieniach do stref, które nie mają własnej pompy.

Sterowanie i podłączenie elektryczne

Zawór strefowy sam niczego nie decyduje — wykonuje polecenia termostatu lub sterownika. Typowe źródła sygnału:

  • termostat pokojowy strefy (zob. termostaty pokojowe),
  • czujnik temperatury zasobnika c.w.u. w sterowniku kotła lub pompy ciepła,
  • sterownik strefowy ogrzewania podłogowego, np. z kategorii sterowniki.

Mikroprzełącznik w napędzie zaworu wykorzystuje się do uruchomienia pompy lub źródła ciepła dopiero wtedy, gdy zawór faktycznie się otworzy. To proste zabezpieczenie przed pracą pompy na zamkniętym obiegu.

Przykład podziału na strefy

Dom 280 m² z pompą ciepła, podłogówką na parterze, grzejnikami na piętrze i zasobnikiem c.w.u. Sensowny podział wygląda następująco:

  • strefa 1 — parter (podłogówka): obieg z mieszaczem prowadzonym według krzywej grzewczej, w pomieszczeniach siłowniki sterowane termostatami,
  • strefa 2 — piętro (grzejniki): obieg z wyższą temperaturą zasilania, głowice termostatyczne lub termostaty pokojowe,
  • strefa 3 — ciepła woda: trójdrogowy zawór strefowy przełączający źródło na wężownicę zasobnika z priorytetem,
  • strefa 4 — część gościnna: osobny zawór strefowy, na co dzień utrzymujący temperaturę ochronną.

Taki układ pozwala ogrzewać tylko te części domu, które są używane, a przy tym nie komplikuje nadmiernie kotłowni.

Najczęstsze błędy

Brak przepływu minimalnego. Gdy wszystkie strefy są zamknięte, a pompa wciąż pracuje, rośnie ciśnienie i pojawia się szum. Między zasilaniem a powrotem montuje się zawór nadmiarowo-upustowy DN 20 Oventrop z regulacją 0,05–0,5 bar albo pozostawia jedną strefę stale otwartą.

Zła pompa. Pompa o stałej prędkości nie dostosuje się do zmiennej liczby otwartych stref. Lepiej sprawdza się pompa elektroniczna w trybie ciśnienia proporcjonalnego, np. TacoFlow3 ADAPT 25-60/180.

Pomylone kierunki. W zaworze trójdrogowym ważne jest, który króciec jest otwarty w stanie beznapięciowym. Odwrotne podłączenie powoduje, że priorytet c.w.u. działa „na odwrót".

Zbyt wiele stref. Każda strefa to dodatkowy zawór, okablowanie i punkt serwisowy. W praktyce 3–5 stref w dużym domu zwykle wystarczy, a dalszy podział lepiej realizować siłownikami na rozdzielaczu.

Podsumowanie

W dużym domu zawory strefowe porządkują instalację: dają priorytet ciepłej wodzie, pozwalają osobno ogrzewać piętra i części używane okresowo. Skuteczne są jednak tylko wtedy, gdy współpracują z odpowiednią pompą, mają zapewniony przepływ minimalny i są sterowane sygnałem z właściwego termostatu lub sterownika.

Zawory strefowe, rozdzielacze i grupy pompowe znajdziesz w kategorii zawory mieszające w sklepie Sanitech.