Ogrzewanie podłogoweto synonim komfortu cieplnego i efektywności. Jednak nawet najlepiej zaprojektowana instalacja może z czasem stracić na wydajności. Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi borykają się właściciele domów jednorodzinnych, jest zapowietrzenie pętli ogrzewania podłogowego. Powietrze w układzie działa jak izolator, blokując przepływ czynnika grzewczego i zmuszając pompę do cięższej pracy.

W tym poradniku eksperci Sanitech przeprowadzą Cię przez proces diagnozy – dowiesz się, jak rozpoznać objawy, jak sprawdzić rozdzielacz i kiedy konieczna jest interwencja serwisowa.

Dlaczego powietrze w podłogówce to poważny problem?

W przeciwieństwie do tradycyjnych grzejników, gdzie powietrze zbiera się w górnej części żeberek i jest łatwe do usunięcia, pętle podłogówki są ułożone poziomo. Pęcherze powietrza mogą zostać "uwięzione" w rurach PEX/PERT, tworząc tzw. korek powietrzny.

Techniczne skutki zapowietrzenia:

• Ograniczenie przepływu: Powietrze ma znacznie mniejszą gęstość i przewodność cieplną niż woda. Nawet niewielki pęcherzyk może całkowicie zatrzymać cyrkulację w pętli.

• Korozja: Tlen w instalacji przyspiesza procesy korozyjne elementów metalowych (rozdzielaczy, zaworów, elementów kotła).

• Głośna praca pompy: Pompy obiegowe (np. Grundfos czy Wilo) są zaprojektowane do pracy z cieczą. Praca "na sucho" lub z powietrzem prowadzi do kawitacji i przedwczesnego zużycia łożysk.

• Wzrost kosztów: System pracuje nieefektywnie, kocioł częściej się załącza, a komfort cieplny spada.

Główne objawy zapowietrzonej instalacji – na co zwrócić uwagę?

Zanim zdejmiesz obudowę rozdzielacza, przyjrzyj się zachowaniu swojego domu. Zapowietrzona podłogówka daje dość charakterystyczne sygnały.

Zimne strefy na podłodze

Najbardziej oczywisty objaw. Jeśli zauważysz, że część salonu jest przyjemnie ciepła, a pas pod oknem lub w przedpokoju pozostaje lodowaty mimo odkręconych termostatów, prawdopodobnie ta konkretna pętla jest zapowietrzona.

"Bulgotanie" w szafce rozdzielaczowej

Jeżeli po uruchomieniu pompy obiegowej z szafki, w której znajduje się rozdzielacz, dochodzą dźwięki przelewania wody, szumy lub bulgotanie – to niemal pewny znak obecności powietrza. Prawidłowo działająca instalacja powinna pracować niemal bezgłośnie.

Wysokie rachunki przy niskim komforcie

Jeśli mimo wysokich nastaw na kotle temperatura w pomieszczeniach nie rośnie, a zużycie gazu lub prądu jest niepokojąco wysokie, oznacza to, że energia nie jest efektywnie przekazywana do jastrychu.

Diagnostyka na rozdzielaczu – krok po kroku

Rozdzielacz to "centrum dowodzenia" Twoją podłogówką. To tutaj najłatwiej potwierdzić diagnozę bez kucia podłóg.

Krok 1: Kontrola rotametrów (przepływomierzy)

Nowoczesne rozdzielacze (dostępne w ofercie Sanitech) wyposażone są w rotametry – przezroczyste rurki z czerwoną lub czarną skalą.

• Co sprawdzić? Spójrz na wskaźnik (pływak). Jeśli pętla jest otwarta (siłownik uniesiony), a pływak znajduje się na samej górze (wskazuje 0 l/min), oznacza to brak przepływu. Jeśli inne pętle działają poprawnie, przyczyną blokady jest najpewniej powietrze.

Krok 2: Test temperatury rur

Dotknij rur PEX wychodzących z rozdzielacza i wracających do niego.

• Wniosek: Rura zasilająca powinna być wyraźnie ciepła. Jeśli rura powrotna z konkretnej pętli jest zupełnie zimna po kilku godzinach grzania, a rotametr nie drga – masz do czynienia z korkiem powietrznym lub zablokowanym zaworem.

Krok 3: Sprawdzenie ciśnienia w układzie

Spójrz na manometr przy kotle lub na grupie pompowej. Spadek ciśnienia poniżej 1.0 - 1.2 bar może sprzyjać zasysaniu powietrza do układu przez automatyczne odpowietrzniki lub mikronieszczelności.

Skąd bierze się powietrze w zamkniętym układzie?

To pytanie, które często zadają nasi klienci. Skoro układ jest zamknięty, skąd bierze się tlen?

1. Dyfuzja tlenu: Jeśli w instalacji użyto starych rur PEX bez bariery antydyfuzyjnej (warstwy EVOH), tlen przenika przez ścianki rury bezpośrednio do wody. W nowoczesnych systemach rur wielowarstwowych (np. PEX/AL/PEX) ten problem jest wyeliminowany dzięki warstwie aluminium.

2. Błędy przy napełnianiu: To najczęstsza przyczyna. Jeśli instalator nie przelał każdej pętli z osobna podczas pierwszego uruchomienia, powietrze zostanie w najwyższych punktach.

3. Wydzielanie tlenu z wody: Świeża woda wodociągowa zawiera rozpuszczone gazy, które uwalniają się pod wpływem temperatury (podobnie jak pęcherzyki w gotującym się czajniku).

4. Awaria naczynia przeponowego: Jeśli naczynie wzbiorcze jest uszkodzone, ciśnienie w układzie gwałtownie skacze, co może prowadzić do powstawania podciśnienia i zasysania powietrza.

Jak skutecznie odpowietrzyć pętle? (Skrócona procedura)

Odpowietrzanie podłogówki różni się od odpowietrzania grzejników. Nie wystarczy odkręcić zaworka na rozdzielaczu.

Procedura wymuszonego przepływu:

1. Wyłącz pompę obiegową i kocioł.

2. Zamknij wszystkie pętle na rozdzielaczu (zakręć zawory górne i dolne).

3. Podłącz wąż ogrodowy do zaworu spustowego na belce powrotnej i odprowadź go do kanalizacji.

4. Do zaworu napełniającego na belce zasilającej podłącz wodę z wodociągu.

5. Otwórz tylko jedną pętlę.

6. Puszczaj wodę pod ciśnieniem tak długo, aż z węża spustowego przestaną lecieć pęcherzyki powietrza.

7. Powtórz proces dla każdej pętli z osobna.

Niezbędne produkty z Sanitech do walki z powietrzem

Aby zapobiec nawrotom problemu, warto doposażyć instalację w profesjonalną armaturę:

• Automatyczne odpowietrzniki pionowe: Montowane na belkach rozdzielacza. Ważne, aby były to modele wysokiej jakości, które nie "plują" wodą po kilku latach.

• Separatory mikropęcherzy i zanieczyszczeń: To urządzenia montowane za kotłem, które usuwają tlen rozpuszczony w wodzie, zanim trafi on do pętli podłogówki.

• Pompy obiegowez funkcją odpowietrzania: Nowoczesne pompy posiadają dedykowany tryb, który pomaga usunąć powietrze z komory wirnika.

• Wysokiej klasy rotametry: Pozwalają na bieżący monitoring przepływu i szybką reakcję w razie awarii.

Podsumowanie

Zapowietrzona pętla podłogówki to problem, który można zdiagnozować samodzielnie, obserwując rotametry i temperaturę posadzki. Pamiętaj, że kluczem do długowieczności instalacji jest jej prawidłowe napełnienie oraz zastosowanie rur z barierą tlenową i separatorów.

Jeśli mimo przeprowadzenia procedury odpowietrzania problem powraca, może to oznaczać nieszczelność w układzie lub awarię naczynia przeponowego. W takim przypadku warto skonsultować się z instalatorem.